شاخص کل بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در هفته گذشته رشد یک درصدی را تجربه کرد. با این حال هیجان بازارها در مسیر نزولی قرار گرفته بود. در حالی که از ماه ها قبل
نقشه راه بازار سهام بعد از فروکش هیجان
عبارات مهم : بازار
شاخص کل بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در هفته گذشته رشد یک درصدی را تجربه کرد. با این حال هیجان بازارها در مسیر نزولی قرار گرفته بود. در حالی که از ماه ها قبل با انتظار جهت تحریم های آمریکا هیجان اقتصاد کشور را فراگرفته بود ولی در موعد تحریم های آمریکا از شدت تصویر العمل هایی هیجانی به شدت کاسته شد.
نقشه راه بازار سهام بعد از فروکش هیجان
بر این اساس می توان گفت اثرات هیجانی تحریم ها بر اقتصاد کشور تا حدود زیادی پیش خور شده است است و در شرایط کنونی ادامه مسیر بازارها جالب توجه هست. آینده قیمتی سهام به عوامل زیادی مانند روند قیمتی کالاها در بازار جهانی، رویه سیاست گذاری داخلی، آینده سیاسی کشور در داخل و فضای بین المللی، روند قیمت دلار و تورم و سایر عوامل بازاری وابسته است.
نقشه راه بازار سهام بعد از فروکش هیجان
در حالی که از ابتدای امسال تاکنون همچنان ارز و طلا در صدر بازارها با بیشترین میزان بازدهی قرار دارند مسابقه بازارها در ادامه سال جالب توجه هست. شاید قدرتمندترین رقیب بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران را بتوان سپرده های بانکی و بهره بدون ریسک دانست. در چنین شرایطی بعضی از کارشناسان بورس را عالی ترین مکان جهت سرمایه گذاری در نیمه دوم می دانند بعضی ولی با توجه به ریسک های موجود در این خصوص ابراز تردید می کنند.
شاخص کل بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در هفته گذشته رشد یک درصدی را تجربه کرد. با این حال هیجان بازارها در مسیر نزولی قرار گرفته بود. در حالی که از ماه ها قبل
به قطع می توان گفت تحریم ها اثرات خود را از ماه ها قبل در اقتصاد کشور نشان داد و شاهد این مدعا جهش عجیب قیمت دلار در مدت وقت اندک بود. ۴ برابر شدن قیمت دلار در ۷ ماه کاملا بر اثرات هیجانی تحریم ها تاکید داشت. گرچه دلالان دلار از ابتدای هفته گذشته به دنبال داغ کردن دوباره بازار ارز برآمدند تا به این طریق فرصتی جهت فروش دلارهای خود (که در قیمت های اوج خریده بودند) به دست آورند ولی اثر روانی فرارسیدن موعد رسمی تحریم های آمریکا نیز نتوانست به دلالان کمک کند. این عنوان دقیقا نشان دهنده پیش خور شدن هیجانات ناشی از اعمال تحریم های آمریکا بر کشور عزیزمان ایران بود. البته در این میان حضور بازارساز در بازار نیز نقش بسزایی داشت.
پایان هیجان بازارها؟
همان طور که اشاره شد نشانه های اولیه از آخر هیجان در بازار مشاهده می شود، با این حال همچنان احتمال شیوع هیجان در بازارها وجود دارد. بعضی از نظرات غیرکارشناسی درخصوص لوایح مرتبط با FATF به گوش می رسد که با به خطر افتادن منافع برخی، همچنان احتمال مخالفت با لوایح مرتبط وجود دارد. در حالی که فعالان اقتصادی کشور در شرایط مواجهه سخت با تحریم خروج کشور عزیزمان ایران از لیست سیاه FATF را الزامی می دانند ولی این عنوان به مذاق بعضی چندان خوش نیامده است.
نقشه راه بازار سهام بعد از فروکش هیجان
عدم هماهنگی که در داخل کشور در مواردی این چنینی وجود دارد می تواند بار دیگر با شدت یافتن هراس عمومی از ایزوله شدن اقتصاد کشور، تلاطم را به داخل بازگرداند. در نقطه برابر امید زیادی به بسته پیشنهادی اروپا جهت حفظ منافع کشور در برابر تحریم های آمریکا وجود دارد. در حالی که همچنان شرح این بسته منتشر نشده تا بتوان کارآیی این بسته را در مواجهه با فشار آمریکا محک زد ولی اگر همان طور که مسوولان وزارت خارجه کشور و همچنین طرف های اروپایی تاکید دارند بسته مزبور بتواند در تامین منافع اقتصادی کشور موفق عمل کند، علاوه بر اثرات واقعی می تواند به عنوان عامل ضد هیجان و سرکوب تلاطم داخلی عمل کند.
ضعف ادامه دار سیاست گذاری داخلی
رویه ضعیف سیاست گذاری در حوزه های متفاوت در کشور مشهود هست. در شرایطی که کشور با تحریم های سختگیرانه آمریکا مواجه است ادامه مسیر گذشته می تواند کار ترامپ را جهت مقابله جویی با کشور عزیزمان ایران ساده سازد. اگر بنا باشد که دولت با وجود استقبال ظاهری از انتقادات ولی در واقع به هیچ یک بها ندهد و بر رویه گذشته پافشاری کند ضربه ای به مراتب سنگین تر بر اقتصاد کشور وارد خواهد شد. این عنوان تنها به قوه مجریه محدود نمی شود و سایر دستگاه ها نیز در شرایط کنونی وظیفه دشواری دارند. در حالی که جلسات هماهنگی سران سه قوه در حال برگزاری است ولی تاکنون مصوبات جنبه کاربردی نداشته هست. در این میان حتی بعضا نشانه های دلواپس کننده از تکرار غلط های گذشته مشاهده می شود که می تواند تولید کشور را تضعیف کند.
شاخص کل بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در هفته گذشته رشد یک درصدی را تجربه کرد. با این حال هیجان بازارها در مسیر نزولی قرار گرفته بود. در حالی که از ماه ها قبل
در این خصوص یکی از راحت ترین موارد موجود تصمیم دولت درخصوص صنعت ماشین هست. بعد از چندین ماه همچنان قیمت فروش تولیدکنندگان با بازار اختلاف قابل توجهی دارد. خودروسازان در نیمه نخست با زیان های سنگین مواجه شده است اند و همچنان دولت از سیاست رانت زا در اقتصاد عقب نشینی نمی کند. هزینه تولید به تبع رشد قیمت دلار و همچنین تورم داخلی زیاد کردن محسوسی داشته است و در حالی که قیمت ماشین در بازار داخلی جهش یافته است ولی با سیاست های اشتباه سود ناشی از زیاد کردن قیمت ماشین به جای تولیدکننده به جیب دلالان واریز می شود. مقابله سیاست گذار با چنین مواردی تنها باعث می شود که بر شدت بحران صنعت ماشین کشور افزوده شود. حال اینکه آزادسازی قیمت ها علاوه بر سرکوب تلاطم بازار خودرو، شاید بتواند به خروج خودرویی ها از زیان کمک کند.
رویه قیمت ارز در ماه های آینده
نقشه راه بازار سهام بعد از فروکش هیجان
در این بین اوضاع سیاست گذاری درخصوص بازار ارز یکی از بااهمیت ترین مواردی است که می تواند بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران را تحت تاثیر قرار دهد. در حالی که بازار جهانی نیز متزلزل نشان می دهد تصمیمات در حوزه ارزی می تواند بورس را تحت تاثیر قرار دهد. در این بخش نیز دولت همچنان در درک استفاده از مکانیزم بازار ناتوان هست. گرچه کارشناسان بر لزوم بازبینی در سیاست های ارزی تاکید دارند، اگر بار دیگر دولت به دنبال سیاست های اشتباه و رانت زای گذشته باشد امکان شیوع دوباره تلاطم در بازار ارز و اقتصاد کشور وجود خواهد داشت.
بورس به اعتبار رشد دلار جهش قابل توجهی را از ابتدای سال تجربه کرده هست. در شرایط کنونی اختلاف فاحشی میان بازار آزاد و همچنین قیمت های بازار ثانویه وجود دارد که به عقیده کارشناسان این اختلاف نمی تواند پایدار باشد. حال ممکن است بانک مرکزی با درس عبرت گرفتن از گذشته ضربه گیری جهت جلوگیری از تنش های آتی بازار ارز فراهم کند یا اینکه مطابق با آنچه در میانه تابستان مشاهده شد بار دیگر این سیاست ها از سمت بازار به سیاست گذار تحمیل شود. به دنبال بی واکنشی بازار ارز به موعد تحریم های آمریکا در هفته گذشته می توان انتظار داشت که تا حدود زیادی از شدت هیجانات ارزی کاسته شود.
در این شرایط به نظر می رسد معامله گران بازار ارز نیز از رشد ادامه دار دلار در شرایط کنونی ناامید شده است اند و احتمال افت زیاد دلار نیز از نظر روانی وجود دارد. این عنوان به خصوص به دنبال عرضه ارز از سوی بانک مرکزی باعث شده است فشار بر قیمت دلار محسوس باشد. یکی از موارد امیدوارکننده در هفته گذشته کم کردن فاصله قیمت عرضه ارز از سوی صرافی بانک ها با قیمت بازار بود که در سرکوب تقاضای سفته بازی موثر خواهد بود. با کم کردن تلاطم اقتصادی و همچنین نشانه های مثبت از اروپا احتمال فروکش کردن نسبی التهاب ارزی وجود دارد و بر این اساس اصلاح حدود ۳۰ درصدی دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود. در این شرایط احتمال عقب نشینی نسبی تقاضای سفته بازی از بازار وجود دارد.
افت دلار، ریزش قیمتی سکه را به دنبال خواهد داشت. بر این اساس ریسک سرمایه گذاری در این بازارها اوج به نظر می رسد و همین عنوان باعث می شود که نقدینگی به دنبال مکانی مناسب جهت کسب سود باشد. البته همچنان احتمال شروع دوباره تشنج ارزی اقتصاد کشور به دنبال سیاست گذاری های اشتباه یا بازگذاشتن دست بانک ها به منظور اعطای تسهیلات به دلالان ارزی وجود دارد. با این حال در یک حالت منطقی باید در انتظار کم کردن هر چه زیاد فاصله قیمت بازار ثانویه و بازار آزاد بود. از آنجا که اقتصاد کشور با تحریم های آمریکا مواجه است و همچنین به دنبال تورم شدید ماه های اخیر به نظر می رسد به دنبال اصلاح قیمت دلار در بازار آزاد، در بازار ثانویه نیز می توان انتظار رشد قیمت ها را داشت.
بار دیگر باید به این عنوان اشاره کرد که ممکن است دولت با انکار واقعیت های موجود فضای دو نرخی را در اقتصاد کشور نگه دارد ولی همان طور که بارها در اقتصاد کشور تجربه شده است است این فضا در نهایت سیاست گذار را به آنچه که باید سوق می دهد. بعد از ریزش اخیر قیمت ها در بازار جهانی می توان گفت بورس تا حدود زیادی خود را با قیمت دلار بازار ثانویه هماهنگ کرده است و اصلاح قیمت دلار در بازار ثانویه می تواند سیگنال مثبت جهت صنایع بورس محسوب شود. البته تمامی این موارد با رویه سیاست گذاری رابطه مستقیم دارد و بر این اساس در قسمت قبل به اثر سیاست های اشتباه در ایجاد تلاطم در اقتصاد کشور اشاره شد.
ادامه عدم قطعیت ها در بازار جهانی
ادامه روند نااطمینانی در بازار جهانی محسوس هست. تردیدهای موجود باعث شده است که نتوان به آینده نگری موسسات معتبر درخصوص آینده قیمتی کالاها اعتماد کرد. نفت طی هفته های اخیر ریزش شدیدی را تجربه کرده هست. به دنبال معافیت اعلامی از سوی آمریکا جهت خرید نفت از ایران، طلای سیاه مسیر نزولی را تجربه کرد.
در این میان مدیران نفتی کشور کارشکنی عربستان و روسیه و تن دادن به درخواست های ترامپ جهت کم کردن قیمت بنزین (به دنبال افت نفت) در آمریکا را عامل ریزش قیمتی نفت و زیان به کشورهای تولیدکننده می دانند. ترامپ نیز همچنان به جولان در اقتصاد جهانی ادامه می دهد. نزاع آمریکا و چین همچنان نگرانی از ادامه دار بودن جنگ تجاری را به وجود آورده هست. در این خصوص قیمت ها در بازار فلزات افت محسوسی را تجربه کرده هست. به دنبال نگرانی ها از آینده اقتصاد جهانی، رشد شاخص دلار آمریکا و استمرار جنگ تجاری اقتصادهای بزرگ دنیا فلزات مسیر نزولی را در پیش گرفته است.
یکی از بزرگ ترین ریسک های پیش روی بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران تزلزل قیمت کالاها در بازار جهانی هست. در این خصوص قیمت هر بشکه نفت خام آمریکا در ساعت ۱۷ روز گذشته به کمتر از ۶۰ دلار کم کردن کرده بود، قیمت هر تن مس و روی به ترتیب به کمتر از ۶ هزار دلار و حدود ۲۵۰۰ دلار رسیده بود. قیمت هر تن ورق گرم فولادی (HRC) نیز در هفته گذشته به کمتر از ۵۰۰ دلار و هر تن شمش فولادی به کمتر از ۴۶۰ دلار رسیده هست. در حالی که انتظار جهت رشد قیمت دلار در بازار ثانویه وجود دارد بازار جهانی عامل دلواپس کننده در کوتاه مدت به شمار می رود. البته شدت عدم قطعیت ها در این خصوص به حدی زیاد است که چندان نمی توان به آینده نگری از این بازار تکیه کرد.
وضعیت بورس در دوران تحریم
به منظور بررسی آینده قیمتی سهام باید اوضاع دیگر بازارها را با بورس مقایسه کرد. در این خصوص به انتظار جهت افت هیجان ارزی اشاره شد، البته بسته پیشنهادی اروپا و همچنین اظهارنظرها و تصمیمات داخلی درخصوص عوامل موثر در ارتباط کشور با بازار جهانی (مانند FATF) اثر قابل توجهی دارد. مطابق با این سناریو احتمالا باید در انتظار کوچ نقدینگی از این بازارها به دیگر مکان های سرمایه گذاری در کشور بود. بانک رقیب سرسختی جهت تولید محسوب می شود و بار دیگر در تلاطم اقتصادی موجود بانک ها بعضا از موقعیت سوءاستفاده کرده و قیمت سود جذب سپرده را اوج برده اند.
در این شرایط توان مسابقه بورس با سرمایه گذاری بدون ریسک کم کردن می یابد. با این حال این امیدواری وجود دارد که بانک مرکزی به این سطح از آگاهی رسیده باشد که اگر فکر چاره ای جهت سیستم بانکی نشود در آینده ای نه چندان دور باید در انتظار شدت یافتن بحران از این سمت در اقتصاد کشور بود. اگر بار دیگر سیاست هایی که اقتصاد کشور را به اوضاع کنونی کشانده هست، مانند زیاد کردن قیمت بهره بانکی، ادامه داشته باشد، نباید چندان به آینده اقتصادی امیدوار بود.
این سیاست نوعی فرار جهت شروع اصلاح بانکی هست. بازار دیگر که ممکن است نقدینگی را به خود جلب کند مسکن هست. با این حال اوضاع مسکن نیز چندان مناسب نیست. جهش های اخیر قیمتی باعث شده است که تقاضای مصرفی توان خرید نداشته باشد و تقاضای سفته بازی نیز به دنبال ضعف قدرت خرید عمومی و همچنین ریسک عدم نقدشوندگی به دنبال شدت یافتن رکود در این بازار چندان به سمت این بازار حرکت نمی کند. در این میان سرمایه های خرد نیز به هیچ عنوان شانسی جهت یافتن مکانی جهت سرمایه گذاری نخواهند داشت. باید گفت آینده بورس تا حدود زیادی به رویه سیاست گذاری داخلی، رویه قیمتی بازارهای جهانی و همچنین نحوه برخورد با بحران های موجود داخلی بستگی دارد. تصمیمات دولت جهت ساماندهی به اقتصاد کشور اهمیت خاص ای در این میان خواهد داشت و به نظر می رسد بخش زیادی از اجرای تصمیمات به بعد از ارائه بسته اروپا موکول شود.
دنیای اقتصاد/سلیمان کرمی
واژه های کلیدی: بازار | سیاست | اقتصاد | آمریکا | اقتصاد | اقتصادی | تحریم ها | روز گذشته | سرمایه گذاری
دانلود فایل ها
توجه: ممکن است تمام لینک های دانلود به دستور مقام قضایی حذف شده باشد...
